Benriach - Historia destylarni, która zmieniała oblicze Speyside

Whisky, symbol szkockiego dziedzictwa, od wieków fascynuje miłośników alkoholi na całym świecie. To napój, który jest jednocześnie dziełem sztuki, historią w kieliszku i hołdem dla surowego piękna Szkocji. Spośród wielu regionów, które specjalizują się w produkcji tego złotego trunku, Speyside wyróżnia się jako prawdziwy bastion jakości i różnorodności. Jedną z destylarni, która w wyjątkowy sposób łączy bogactwo tradycji Speyside z innowacyjnym podejściem do produkcji whisky, jest Benriach. Jej historia sięgająca końca XIX wieku pełna jest wyzwań, przełomowych decyzji i ciągłego dążenia do doskonałości.

Historia powstania i przetrwania destylarni Benriach

Pod koniec XIX wieku szkocki przemysł gorzelniczy przeżywał dynamiczny rozwój, a lata 90. tego stulecia przyniosły powstanie aż 33 nowych destylarni. W 1898 roku John Duff, doświadczony przedsiębiorca z branży whisky, założył Benriach. Po licznych przygodach związanych z produkcją whisky w Szkocji i za granicą, wybrał wzgórze zwane „Ben” na terenie dawnej farmy „Riach” w północnym Speyside jako idealne miejsce na swoją destylarnię. 

Niestety trudne czasy szybko dały o sobie znać – Benriach funkcjonowała zaledwie dwa lata, zanim kryzys wywołany upadkiem braci Pattison (znany jako „Pattison Crash”) w 1900 roku sparaliżował przemysł whisky w Szkocji, zmuszając wiele destylarni do zamknięcia. Choć produkcja whisky w Benriach została zawieszona aż do 1965 roku, zakład przetrwał dzięki tradycyjnej podłogowej słodowni, która dostarczała słód jęczmienny pobliskiej destylarni Longmorn.

Odbudowa i eksperymenty: Nowa era Benriach

W latach 60. XX wieku, w obliczu rosnącego zapotrzebowania na whisky, zwłaszcza na rynku amerykańskim, szkocki przemysł gorzelniczy wszedł w nową fazę rozwoju. Właściciel Benriach, firma Glenlivet Distillers Ltd, postanowił przywrócić destylarnię do życia, zachowując jej oryginalny charakter z 1898 roku. W latach 70. Benriach zaczęła eksperymentować z destylacją whisky na bazie słodu jęczmiennego suszonego nad torfowym dymem z Highlands – nietypowym podejściem w regionie Speyside, znanym z nietorfowej whisky. 

To nowatorskie podejście dało początek tradycji torfowej whisky, którą kontynuuje się do dziś podczas „Smoke Season”. Dzięki temu Benriach może się pochwalić najstarszymi zapasami torfowej whisky w regionie. W swojej historii destylarnia wielokrotnie zmieniała właścicieli. W 1985 roku została przejęta przez firmę Seagrams, która rozbudowała jej potencjał produkcyjny, zwiększając liczbę alembików z dwóch do czterech – tych samych, które są używane do dziś. Dzięki tym zmianom Benriach nie tylko odrodziła się, ale także stała się jednym z bardziej innowacyjnych i wszechstronnych producentów whisky w Speyside. W początkowych latach swojego istnienia Benriach dostarczała swoje produkty głównie do tworzenia blendów. 

Przełom nastąpił w 1994 roku, kiedy to zaprezentowano pierwszą edycję single malt whisky – Benriach 10-letnią. Choć produkcja obejmowała niewielkie partie, ten debiut zapoczątkował tradycję, w której 10-letnia whisky stała się podstawowym i najważniejszym trunkiem destylarni.

Międzynarodowe uznanie i przejęcie przez Brown-Forman

20 września 2004 roku nowo powstała firma Benriach Distillery Company napełniła swoje pierwsze beczki, które dołączyły do eklektycznego zbioru beczek pozostawionych przez wcześniejszych właścicieli. Destylarnia została doceniona na arenie międzynarodowej – zdobyła prestiżową nagrodę Global Whisky Distiller of the Year przyznawaną przez Icons of Whisky Awards. Po dekadzie niezależnego rozwoju Benriach Distillers Company w 2016 roku destylarnia została przejęta przez amerykańską firmę Brown-Forman, znaną z odpowiedzialnego budowania marek wyśmienitych alkoholi od ponad 150 lat.

Proces tworzenia whisky Benriach

Proces produkcji whisky Benriach to przykład doskonałego rzemiosła szkockiego. Woda wykorzystywana do produkcji pochodzi z pobliskich źródeł, a jęczmień, zarówno torfowy, jak i nietorfowy, starannie selekcjonuje się, aby zapewnić najwyższą jakość. Po destylacji w tradycyjnych miedzianych alembikach whisky dojrzewa w różnorodnych beczkach, co pozwala uzyskać unikalne profile smakowe. Dzięki dbałości o detale każda butelka Benriach oddaje esencję Speyside, jednocześnie oferując zaskakujące nuty smakowe, takiejak dym, owoce czy przyprawy.

Różnorodność oferty Benriach

Benriach wyróżnia się różnorodnością oferty, która przyciąga zarówno koneserów, jak i osoby dopiero zaczynające swoją przygodę z whisky. Destylarnia produkuje zarówno whisky klasyczne, jak i torfowe, co jest nietypowe dla Speyside, bardziej znanego z łagodniejszych smaków. Dzięki temu Benriach łączy tradycję z nowoczesnością, wprowadzając innowacyjne metody leżakowania w różnorodnych beczkach, m.in. po rumie, winie porto, sherry czy winach z Burgundii. Do flagowych produktów należą:

• The Original Ten - dojrzewająca w beczkach dębowych, jak również w beczkach po bourbonie oraz sherry. Zbalansowane smaki owoców i słodycz miodu z nutami dębowymi przeplatane są delikatnym dymem.
• The Smoky Ten - dojrzewanie w beczkach po bourbonie oraz jamajskim rumie pozwoliły stworzyć whisky pełne owocowych i miodowych nut z wyraźnym dymno-dębowym finiszem oraz akcentem przypraw.
• The Twelve - dwanaście lat dojrzewania w beczkach po bourbonie, sherry i porto. Wyczuwalne nuty figi, gruszki oraz wiśnie, ale także czekolady i wanilii z przyprawami korzennymi.
• The Smoky Twelve - harmonijne zestawienie owocowych nut, słodowego charakteru, aromatycznego dębu i intensywnych warstw dymu. Ta torfowa whisky została stworzona poprzez połączenie destylatów torfowych i nietorfowych, a także szkockiej whisky leżakującej przez minimum 12 lat w trzech różnych typach beczek: po bourbonie, sherry oraz winie Marsala. 
• The Sixteen - kwintesencja stylu Speyside dojrzewająca w beczkach po sherry i bourbonie. Klasyczne smaki pieczonych owoców z nutami dębu i miodu.

Benriach: Połączenie tradycji z nowoczesnością

Obecnie Benriach to destylarnia ceniona za swoją innowacyjność i zaangażowanie w zachowanie dziedzictwa szkockiej whisky. Stanowi doskonały przykład tego, jak tradycja i nowoczesność mogą współistnieć w świecie alkoholi, oferując coś dla każdego – od tradycyjnych miłośników Speyside po tych, którzy poszukują unikalnych smaków. Dzięki temu Benriach pozostaje jedną z najciekawszych destylarni w Szkocji, której produkty warto odkrywać na nowo.